Przed zakupem mieszkania, domu lub działki nie wystarczy obejrzeć nieruchomości. Trzeba też sprawdzić dokumenty przedstawione przez sprzedającego oraz zapoznać się z danymi z księgi wieczystej. Dzięki temu można zweryfikować stan prawny nieruchomości. Księga wieczysta, jest publicznym rejestrem dotyczącym nieruchomości i prowadzonym przez sąd. Co jeszcze warto wiedzieć o tym ważnym dokumencie?
Na podstawie informacji zawartych w księdze wieczystej można ustalić między innymi, kto jest właścicielem nieruchomości i czy jest ich kilku. Prócz tego w rejestrze zapisane są prawa i roszczenia, które zostały ujawnione oraz czy na nieruchomości ustanowiono hipotekę. Księgi są jawne, a ich treść można bezpłatnie przeglądać w systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości. Aby odnaleźć właściwy dokument, potrzebny jest numer księgi.
Każda księga wieczysta składa się z czterech działów. W pierwszym znajdują się dane pozwalające zidentyfikować nieruchomość oraz prawa związane z jej własnością. Dział II wskazuje właściciela lub użytkownika wieczystego. W dziale III rejestruje się między innymi ograniczone prawa rzeczowe, ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością oraz inne prawa i roszczenia. Dział IV jest przeznaczony na hipoteki.
Przed zakupem szczególnie uważnie należy zapoznać się z informacjami o właścicielu, jego udziale w nieruchomości oraz ewentualnych obciążeniach. Warto też zwrócić uwagę na wzmianki. Oznaczają one, że złożono wniosek, który może doprowadzić do zmiany treści księgi.
Z księgi wieczystej i zawartych w niej informacji najczęściej korzysta się przed zakupem nieruchomości. Warto zajrzeć do niej, jeśli oferta poważnie nas interesuje, a następnie ponownie możliwie blisko terminu podpisania umowy. Dzięki temu można wychwycić zmianę wpisu albo nową wzmiankę.
Księga ma również znaczenie przy ustanawianiu hipoteki. Zgodnie z art. 67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece powstaje ona dopiero po wpisaniu jej do księgi. Rejestr może być potrzebny także w innych sprawach dotyczących nieruchomości, na przykład przy ustalaniu praw zmarłego właściciela w związku ze spadkiem.
Przyjmuje się, że wpisane w księdze prawa są zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Daje to kupującemu ważny punkt odniesienia, ale nie oznacza, że w księdze wystarczy sprawdzić wyłącznie nazwisko właściciela. Znaczenie mogą mieć również służebności, roszczenia, ograniczenia w rozporządzaniu czy hipoteki. Sama hipoteka nie uniemożliwia sprzedaży mieszkania lub domu, ale trzeba uwzględnić ją przy przygotowaniu transakcji.
Księga wieczysta nie pokazuje natomiast wszystkiego, co może być istotne dla kupującego. Nie zawiera na przykład informacji o osobach zameldowanych w lokalu. Dlatego rejestr ten jest podstawowym, ale nie jedynym źródłem informacji, które należy sprawdzić przed zakupem nieruchomości.